تبلیغات
حیوانات ایران حیوانات ایران - گاندو
ما هوای حیوانات را داریم .
تمساح پوزه کوتاه ایرانی (گاندو)
مسعود ابراهیم تهرانی

ام علمی : Crocodyluc Palustris

نام انگلیسی:  persian crocodile    

نام فارسی: تمساح پوزه کوتاه ایرانی (گاندو)

 

 

                                                                  پراکندگی

خزندگان از جمله جانوران ارزشمندی هستند كه نقش مهمی را در تعادل چرخه طبیعت به عهده دارند. از میان حدود 200 گونه خزنده كه در كشورمان شناسایی شده گونه كروكودیل از ارزش خاصی برخوردار است.
راسته كروكودیل‌سانان (Crocodylia) در ایران تنها دارای یك خانواده به نام كروكودیلیا (Crocodyliae) و یك گونه تمساح پوزه كوتاه ایرانی یا تمساح تالابی (Crocodyluc Palustris) می‌باشد. اهمیت این گونه منحصر به فرد از آن جهت است كه تنها زیستگاه آن محدود به منطقه جنوب شرقی بلوچستان می‌شود و چون اهالی محل نام «گاندو» را برای این حیوان برگزیده‌اند، سازمان حفاظت محیط زیست جهت حراست و مراقبت از زیستگاه‌های طبیعی آن، مناطق فوق را تحت عنوان «منطقه حفاظت شده گاندو» تحت مدیریت خود دارد. وسعت این منطقه بر اساس جدیدترین اطلاعات ماهواره‌ای بالغ بر 465 هكتار بوده و دارای رودخانه‌های مهمی همچون سرباز، باهوكلات و كلاجو می‌باشد. در این روخانه‌ها بركه‌هایی وجود دارد كه هر كدام توسط یك یا چند تمساح اشغال شده و با توجه به موقعیت آن، اسم خاصی دارد. معروف‌ترین بركه‌های موجود در منطقه عبارت‌اند از:


بركه فیروزآباد، بركه آزادی، بركه درگس، بركه كهیر برز، بركه هوت كت، بركه شیر‌گواز، بركه باهو كلات، بركه پیر سهراب، بركه زیر سد پیشین، بركه جنگل، بركه پلنگی و ... و دریاچه سد پیشین. بسیاری از گودال‌های آب كه اهالی روستایی به نام «هوتك» می‌گویند. در خلال سال‌های 77 تا 83 به دلیل بحران‌های خشك‌سالی، خشك شد و منجر به مرگ و میر تعدادی از این جانوران ارزشمند گردید به طوری كه مامورین محیط زیست مجبور به زنده‌گیری و انتقال تعدادی از آنها به مكان‌های مناسب شدند. بر اساس سرشماری كه در سال 82 انجام گردید. تعداد كروكودیل‌های ایرانی را نزدیك به 300 عدد تخمین زده‌اند كه پر تراكم‌ترین بخش، منطقه پیشین و جكی‌گور بوده كه در دریاچه سد پیشین نزدیك به 100 عدد مشاهده شده است.
به هر حال آنچه كه دارای اهمیت می‌باشد آن است كه اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی این گونه را به لحاظ ارزش و تعداد نادرشان در آخرین طبقه‌بندی خود در سال 2005 جزو گونه‌های آسیب‌پذیر اعلام نموده است. البته این گونه به جز در جنوب شرقی ایران در كشورهای نپال، پاكستان، هندوستان، بنگلادش، سریلانكا و احتمالاً بخش‌هایی از چین نیز وجود دارد كه بیشترین تعداد آن از شبه قاره هند گزارش شده است. (شكل 1).

زیستگاه طبیعی
در نواحی رودخانه‌ای به ویژه در بركه‌هایی كه آب آن عمیق‌تر باشد. تا كنون شواهدی مبنی بر زیست كروكودیل ایران در آب‌های شور به دست نیامده است.

تغذیه
اغلب شب‌ها به شكار می‌پردازد و شب‌ها در اطراف رودخانه به منظور تهیه غذا جستجو می‌كند، از ماهی‌ها، پرندگان و پستانداران اطراف رودخانه تغذیه می‌كند. البته گه‌گاهی به دام‌ها، سگ‌های گله و حتی انسان نیز گریزی می‌زند. چند سال پیش كشته شدن یك كودك 6 ساله توسط تمساح در ایران گزارش شده است و بر خلاف جثه‌اش به غذای زیادی احتیاج ندارد، شاید در روز به 500 گرم گوشت نیز قناعت می‌نماید. شكار را بعد از گرفتن به طور كامل با آرواره‌های قوی می‌فشارد و سپس آن را كاملاً به داخل آب می‌برد یا این كه آن را در جوار رودخانه یا بركه مخفی می‌كند.

جفت‌گیری و زاد و ولد
تمساح ایرانی معمولاً بین 5 تا 10 سالگی بالغ می‌شود، اما تعداد محدودی از آنها به سن بلوغ می‌رسند. پرندگان شغال‌ها، روباه‌ها بزرگ‌ترین آفات بچه‌های تمساح هستند. در شروع فصل بارندگی تمساح ماده هنگام شب در حاشیه شنی رودخانه گودالی به عمق تقریبی نیم متر حفر می‌نماید و در آن 20 تا 60 تخم می‌گذارد و روی آن را با شن می‌پوشاند. هر تخم در حدود 5/6 سانتیمتر طول و 4 سانتیمتر عرض دارد. تمساح این حفره را معمولاً هم سطح بالاترین میزان قابل پیش‌بینی آب رودخانه حفر می‌كند. پس از تخم‌گذاری، كروكودیل ماده اغلب اوقات خود را برای حفاظت از تخم‌ها در اطراف این حفره می‌گذارند. پس از حدود 60 روز كه زمان از تخم بیرون آمدن نوزادان است، مادر برای این كه احتمالاً شن‌های روی تخم‌ها برای آنها سخت و سنگین نباشد به كمك آنها می‌شتابد. لازم به توضیح است كه این گونه تنها خزنده ایرانی است كه تا این اندازه از نوزادان خود مراقبت به عمل می‌آورد.

ظاهر كلی
توله با طولی برابر 20 تا 25 سانتیمتر به دنیا می‌آید. آنها به رنگ زیتونی و با نوارهای تیره بر روی دمشان و نقاط تیره رنگ در طول دو طرف بدنشان دیده می‌شوند. در حین رشد به تدریج این علائم محو می‌گردد. كروكودیل‌های مسن‌تر به رنگ قهوه‌ای روشن با علائم تیره پراكنده‌ای بر بدنشان هستند. در آرواره بالا 19 دندان و در آرواره پایین 15 دندان دارند (در مجموع 68 عدد می‌باشد). چهارمین دندان آرواره پایین بزرگ‌تر از باقی است، كه در یك حفره در بالای فك جای می‌گیرد. ساختمان دندان گاندو برای جویدن مناسب نیست، اما شیره گوارشی آنها اسید فراوان دارد كه می‌تواند در عرض چند دقیقه هر چیزی را آب نماید. سوراخ چشم او مانند گربه بیضی شكل است و عمودی كه نشان‌دهنده سازش او با طبیعت یك روكش بی‌رنگ (پلك سوم) جهت زیر آب، و مجهز به دانه‌هی نورافشان جهت شكار در شب. در سوراخ بینی ماهیچه‌ای وجود دارد كه آن را در زیر آب محافظت می‌نماید. گوش او به صورت شكاف باریك در عقب چشم واقع شده و پوسته‌ای متحرك جهت محافظت از آن در زیر آب دارد.


در قسمت پشت او 4 یا 6 ردیف صفحه استخوانی قرار دارد كه در هر ردیف بین 16 تا 18 استخوان صفحه غضروفی و محكمی را ایجاد نموده‌اند و همچون زرهی (پشت او را از شانه تا كمر) می‌پوشانند. قسمت زیرینه تمساح، پوشیده از فلس‌های غضروفی ریز هستند.
در حدود نیمی از كل بدن كروكودیل را دم قوی این حیوان تشكیل می‌دهد. دم مانند سكان كشتی پهن و انتهای آن را صفحات دندانه‌دار استخوانی فرا گرفته است (33 قطعه) همچنین زاییده‌ای نیز در جلوی آن قرار دارد كه به جلو بردن او در آب كمك می‌كند. دست و پا بسیار كوتاه است. 5 انگشت در هر دست و 4 انگشت در هر پا كه با پرده نازكی نیز پوشیده شده است. تمساح پوزه كوتاه ایرانی از نظر اندازه و قد یك تمساح با جثه متوسط است. این كروكودیل می‌تواند با طول 4 متر نیز رشد كند اما در محل، تمساح‌های 3 متری نیز ندرتاً ممكن است دیده شوند. بزرگ‌ترین گاندو كه تا كنون مشاهده شده حدود 6/3 متر بوده است و در منطقه‌ای به نام كافه یوسف در نزدیكی گرم بیت دیده شده.

 



> ------

دانلود برنامه حیوانات ایران
دانلود برنامه حیوانات ایران
دانلود برنامه حیوانات ایران
دانلود برنامه حیوانات ایران
دانلود برنامه حیوانات ایران
دانلود برنامه حیوانات ایران
دانلود برنامه حیوانات ایران
دانلود برنامه حیوانات ایران
دانلود برنامه حیوانات ایران
YOUR NAME LINK